Sharḥ al-Kharīdah al-Bahiyyah fī ʿIlm al-Tawḥīd

Sharḥ al-Kharīdah al-Bahiyyah is de klassieke uitleg van Imām Abū al-Barakāt Aḥmad al-Dardīr al-Mālikī رحمه الله (gest. 1201 H) op zijn bekende didactische gedicht al-Kharīdah al-Bahiyyah, een beknopte matn over de islamitische geloofsleer volgens de Ashʿarī-traditie.

Al-Dardīr was een vooraanstaand Mālikī-jurist en geleerde van al-Azhar. Al-Kharīdah al-Bahiyyah werd geschreven als een beknopte, memoriseerbare introductie tot ʿilm al-tawḥīd. De matn bestaat uit ongeveer 64 verzen in rajaz-metrum, een dichtvorm die veel klassieke geleerden gebruikten om wetenschappelijke teksten gemakkelijker te kunnen memoriseren.

In deze uitgave staat niet alleen de oorspronkelijke naẓm, maar ook de uitleg van Imām al-Dardīr zelf. Daarmee wordt de zeer compacte versvorm stap voor stap ontsloten.

Wat behandelt het boek?

Het werk begint met een introductie tot ʿilm al-tawḥīd: de definitie, het onderwerp en het doel van deze wetenschap. Vervolgens behandelt al-Dardīr de rationele categorieën die een belangrijke basis vormen voor de klassieke Ashʿarī-theologie:

al-wājib – het noodzakelijke, al-mustaḥīl – het onmogelijke, al-jāʾiz – het mogelijke.

Van daaruit behandelt het werk de geloofsleer omtrent Allah ﷻ en de profeten, met rationele en overgeleverde argumentatie.

De Kharīdah behandelt onder andere de goddelijke eigenschappen en de eigenschappen die onmogelijk zijn met betrekking tot Allah, evenals wat rationeel mogelijk is. Ook de profetologie en de noodzakelijke, onmogelijke en mogelijke eigenschappen van de boodschappers komen aan bod.

Het werk eindigt bovendien niet uitsluitend bij theoretische geloofsleer. Al-Dardīr sluit zijn matn af met onderwerpen die betrekking hebben op spirituele zuivering en gedrag, waarmee de relatie tussen correcte geloofsleer en de praktische toestand van de gelovige zichtbaar wordt.

Een tekst om te bestuderen, niet alleen te lezen.

Een sterk punt van deze editie is dat de oorspronkelijke matn gevocaliseerd (met ḥarakāt) wordt weergegeven, terwijl de uitleg uitvoeriger en zonder volledige vocalisatie is gedrukt.

De uitgave bevat daarnaast voetnoten en bronverwijzingen. Op de getoonde pagina wordt bijvoorbeeld bij een passage over het bedekken en vergeven van zonden verwezen naar relevante ḥadīth-overleveringen.

Plaats binnen de traditionele studie.

Al-Kharīdah al-Bahiyyah behoort tot de bekende didactische teksten binnen de traditionele Ashʿarī-geloofsleer. De combinatie van een korte naẓm en een verklaring van de auteur zelf maakt deze editie bijzonder geschikt voor studenten die de tekst onder begeleiding van een docent bestuderen of de matn memoriseren.